Uzun zamandır Facebook denen sosyal ağında pek takılmıyorum. Günde taş çatlasa 20 dk zaman harcadığım bu sitede, bir zamanlar insanların merakını cezbeden gruplar/sayfalar türemişti. Burada, burada ve burada yazmıştım ve demiştim ki aptal çok. Son zamanlarda bu tip şeylerle daha az karşılaşmaya başladığımı düşünüyorum. Ya Facebook’ta çok fazla zaman harcamadığımdan ya da gerçekten bir azalma var. Facebook ekibi harekete geçti büyük ihtimal. Her neyse, ben bunları düşünürken demin bir arkadaşım şu sayfanın hayranı oldu. Sayfanın ismi Profiline Kim Girmiş , Kaç Dakika Profiline Bakmış , Neler Yapmış !! E yani çüş! diyorum ve susuyorum.

Haber sitelerindeki yorumlar…

2007 yılından önce tek tük gazete okurdum ve bir iki köşe yazarını tanırdım. Üniversiteye gelmemle birlikte interneti daha aktif kullanmaya başladım ve artık gazete alıp okuma engeli kalkmış oldu. Köşe yazarlarını tanımamla birlikte haber okuma alışkanlığımı da geliştirdim. Tabii her nane haberi okumuyorum. Bana göre gün içinde yazılan haberlerin çoğu gereksiz. İlgi duyduğum haberleri okuyorum daha çok. Aynı haberin değişik versiyonlarını, değişik bakış açılarını anında bir kaç siteden takip edebiliyorum. Bu bir artı değer.

İnternette haber okumanın diğer bir güzelliği de haber sitelerinin okuyucularına sunduğu yorumlama hakkı. Bazı haber sitelerine dadanan bağnazlar bu hakkı kötüye kullansa da, bir çok konuda yazılan yorumları okumak bazen zevkli, bazen komik bazen bilgi verici oluyor. Bazen de değişik bir bakış açısı yakalayabiliyorsunuz. Bence bu da bir artı değer.

Facebook bir süre önce yeni gizlilik ayarları ile iligili çalışmalar yaptığını duyurmuştu. Bu günlerde oturum açan kullanıcıları bir pencere karşılıyor. Sayfanın üst kısmındaki bu pencere, gizliliğinizi basitçe ayarlamanızı sağlıyor. Peki Facebook’ta gizlilik neden gerekli? Profilinizdeki doğum tarihini herkez görse ne olur sanki? Paylaştığınız videoları, bağlantıları sadece arkadaşlarınız görse ne ifade eder yada profilinize bakan herkez görse ne olur?

Bir de sağda solda haberlerde şu başlığı görmüş olabilirsiniz: “Facebook, Türkiye’yi kapatıyor!” Evet, doğru, Facebook Türkiye ağını kaldırıyor… Sadece Türkiye ağını mı? Tabii ki hayır. Facebook yeni gizlilik şartları gereğince ülkelerin bir ağ olmasını kaldırıyor. Türkiye ağı yada İngiltere ağı olmayacak yani. Peki neden diye sorarsanız size gizlilik ayarlarınıza bakmanızı öneririm. Gizlilik ayarlarında bilgileri görebilecek kişileri ayarlarken seçenekler arasında “Arkadaşlarım ve Ağlarım” yer alıyor. Eğer siz bunu seçerseniz ve Türkiye ağında da kayıtlıysanız Türkiye ağına katılan herhangi bir kişi profilinizdeki bilgilere kolayca ulaşabilir demektir. Yani apaçık bir tehlike… Facebook Türkiye’nin kapatılması hadisesi bu şekilde.

Bilgilerinizi neden oraya buraya saçmamanız gerektiğini size anlatmak istemiyorum. Sadece bilgilerinizi koruyun yeter. Bilgi, bütünlüğü korunduğu zaman değerlidir. Peki gizlilik ayarlarınızı nasıl yapacakasınız? Biraz değinelim. Şimdi oturum açtığınız zaman gelen pencereyi hemen halledin. Kısa bir kaç seçenek var zaten. Durum güncellemelerinin kimler tarafından görüntülenebileceği felan. Sonrasında biraz derinlerine inmenizi tavsiye ediyorum. Üstte sekmelerde Ayarlar > Gizlilik Ayarları yolunu izliyoruz. Profil bilgileri kısmından profilinzdeki bilgilerin (hakkında, aile ve ilişki, vs) kimlerin görünütleyebileceğini ayarlıyorsunuz. Tabii ilk önce sağ üst köşedeki “Ayarları Değiştir” butonuna tıklayıp şifrenizi girin. Yoksa seçenekler aktif olmaz. Seçeneklerden bilgileri kimlerin görebileceğini ayarlayın. Profilinize bakan herkez mi? yoksa sadece arkaradaşlarınız mı? Yada arkadaşlarınız ve kayıtı olduğunuz ağlardakiler mi? Yada arkadaşlarınız ve onların arkadaşları mı? Yada kimse görmesin diyorsanız “Sadece ben” seçeneğini seçmeniz gerekiyor. Profilinize eklediğiniz uygulamaların hangi bilgilere ulaşacağıda çok önemli. Bunu da göz önünde bulundurun ve gerekli ayaları yapın.

Şimdi gelelim Facebook kullanıcıların düştüğü durumlara… Bazıları komik bazıları acı verici… Mesela bu gizlilik ayarlarından sonra şöyle bir gezeyim dedim profillerde, kimler ne yapmış – yapamamış. Arkadaşlarımın arkadaşlarının profillerine daldım, hiç bir şey ayırt etmeden. Genelde halen Türk kullanıcılarının gizliliklerine önem vermediğini gördüm. Profil bilgilerini cömertce paylaşmaya devam edenler, yada kendi arkadaşlarından arkadaş listesini gizleyenler… Neyse, zamanla düzelir diyeceğim ama hiç umudum yok.

Diğer konu da geçenlerde bunlar aptal dediğim kullanıcıların sayısında hiç azalma olmaması. Bu bloğumun Facebook’tan ziyaret almadığı anlamına da geliyor. Yani ben “Facebook ve Aptal Kullanıcıları” derken Facebook’ta paylaştığım zaman kullanıcıların dikkatini çekerim en azından bi 20 kişi okur diye düşünmüştüm. Ama yanılmışım, ne yazıkki hedeflediğim kişi kadar kullanıcı o yazıya gelmedi. Burada ülkemizdeki başka bir sorun kendini belli ediyor. Okumamak ve umursamamak… Hem okumuyoruz hemde olanlara “bana ne ulan” deyip geçiyoruz. Evet, şimdi son aptalları* ilan ediyorum:

Bu resimlerdeki gruplar, birisi “arkadaşın olmayanların profilini gör” diğeri “seni kimler facebooktan silmiş, merak ediyormusun” grupları. İkisininde ortak iki noktası var: Birincisi, insanın “merak” zaafiyetinden yararlanılmak istenmiş bu gruplarda. İkinci nokta ise bu grupların tamamen boşuna olması, cümle alemi davet etseniz çalışmayacağı gerçeği. Yani sizin profilinizi gezenleri öğrenemeyeceğiniz gibi silenleri ve arkadaşınız olmayan insanların profilini göremezsiniz. NŞA’da mümkünatı yok. Ancak bu gruplara katılan binlerce bilgisiz arkadaşımızı kınamamlı, eğitim sistemimizi kınamalı değil mi? Nede olsa herşeyi okulda öğrenmeliyiz, ailemiz bize bir şey öğretemez, biz kendimiz düşünerek bir şeyler öğrenemeyiz, değil mi?

Devam ediyoruz Facebook’taki rezilliklere, şimdi de din unsuru var.

Bu gruplarda da insanların dini seçimleri sorgulanmak istenmiş olabilir. İslam dinin içinin alabildiğince boşaltılmaya çalışıldığı şu günlerde bu gruplara katılan arkadaşlara bir şey söylemek istemiyorum ancak bu grubu kuranın “aklını seviyorum(!)”. Sana ne ulan iman edenlerden? Yada Facebook’taki gruba birsini davet etmek “hayır işi” mi? Peki hayrına yapıyorsun da oradaki site adresi ne iş? Ne biçim hayır işi bu? Ve insanların dini duygularını sömüren cümleler… “efendimiz için listenizi davet edin” Burdan sonrasına yorum yapmıyorum artık…

Son olarak da garip bir durumu dile getirmek istiyorum. Şimdi ekran alıntısını göreceğiniz bu grup, ben bu grubun linkini kaydederken başka bir gruptu. Yani yukarıdakiler gibi merak unsurunu yada dini sömüren bir şey olmalıydı. Ben o yüzden bu grubun linkini bir yere kaydetmiştim. Facebook’ta denk geldikçe kaydediyordum linkleri , bloğumda dile getirmek için. Ancak bu gün bu grubun linkini adres satırına yapıştırıp ziyaret ettiğimde şok oldum!

Evet evet, grubun ismi “Kürtçe konuşuyorum ne olmuş?”… Amacım grubu eleştirmek değil, burada size bir şey anlatmaya çalışıyorum. Bu grubun ismi cismi, konusu başka bir şeydi. Yani 250 bin üyesi bu gruba başka bir şeyden dolayı katılmıştı. Ancak şimdi görüyoruz ki istenmeyen bir durum söz konusu. Yani önünüze gelen gruba – sayfaya atlamayın, bir bakarsınız sexshop grubunun üyesisiniz yada bölücü terör örgütü PKK’nın yandaşısınız.

*Yukarıdaki gruplara katılanlara aptal diyorum ancak üstünüze alınmayın siz ve hemen o tür gruplardan ayrılıp akıllı olduğunuzu kendinize ispat edin.

**İlk görseldeki “Facebook ve gizlilik şeysi” başlığının telif hakları, güzel insan Ayberk Kimsesiz’e aittir.